રામ નવમી શું છે?
રામ નવમી ભગવાન રામના જન્મદિવસ તરીકે ઉજવાય છે. ચૈત્ર માસના શુક્લ પક્ષની નવમીએ આ તહેવાર આવે છે, જે ચૈત્ર નવરાત્રિનો અંતિમ દિવસ પણ છે. અયોધ્યામાં રાજા દશરથ અને રાણી કૌશલ્યાને ત્યાં વિષ્ણુના સાતમા અવતાર તરીકે રામનો જન્મ થયો હતો.
રામ નવમીની પૂજા વિધિ કઈ છે?
- સ્નાન અને સંકલ્પ. વહેલી સવારે સ્નાન કરી પૂજાસ્થળ શુદ્ધ કરો અને વ્રતનો સંકલ્પ લો.
- મૂર્તિ સ્થાપના. રામ, સીતા, લક્ષ્મણ અને હનુમાનજીની મૂર્તિ કે ચિત્રની સ્થાપના કરો.
- અર્પણ. તુલસીપત્ર, ફૂલ, ફળ અને પંચામૃત અર્પણ કરો.
- પાઠ. રામાયણ, રામ રક્ષા સ્તોત્ર અથવા સુંદરકાંડનો પાઠ કરો.
- મધ્યાહ્ન પૂજા. રામનો જન્મ મધ્યાહ્ને થયો હોવાથી બપોરે વિશેષ પૂજા અને આરતી કરો.
રામ નવમીના વ્રતના નિયમો શું છે?
- સૂર્યોદયથી શરૂ કરી મધ્યાહ્ન પૂજા પછી અથવા બીજા દિવસે પારણું
- ફળ, દૂધ અને ફલાહાર ગ્રહણ કરી શકાય
- અનાજ, ડુંગળી, લસણ અને માંસાહાર ટાળવો
- દિવસભર રામનામનું સ્મરણ અને સત્કાર્ય
રામ નવમી કેવી રીતે ઉજવાય છે?
અયોધ્યામાં સૌથી ભવ્ય ઉજવણી થાય છે, જ્યાં લાખો ભક્તો સરયૂ નદીમાં સ્નાન કરીને દર્શન કરે છે. મંદિરોમાં શોભાયાત્રા, ભજન-કીર્તન અને રામલીલાનું આયોજન થાય છે. ઘણાં સ્થળોએ ભંડારો અને પ્રસાદ વિતરણ પણ થાય છે.
રામ નવમી માત્ર જન્મોત્સવ નથી — તે મર્યાદા પુરુષોત્તમ રામના આદર્શો: સત્ય, ધર્મ, કર્તવ્યપાલન અને પરિવાર પ્રત્યેની નિષ્ઠાનું સ્મરણ કરાવે છે.